Poradnik

  1. Start
  2. /
  3. Poradnik
  4. /
  5. Na czym polega restrukturyzacja gospodarstw rolnych?...

Prowadzenie działalności rolniczej to często dochodowy, ale ryzykowny biznes. Dlatego warto wiedzieć, jakie są możliwości rozwiązania problemu zadłużenia gospodarstwa rolnego. W artykule prezentujemy informacje, które powinien posiadać każdy rolnik – zwłaszcza borykający się z długami.

Spis treści

  1. Restrukturyzacja gospodarstw rolnych – najważniejsze informacje
  2. Właściwa diagnoza problemów rolnika – kiedy szukać pomocy?
  3. Wybór prawidłowego sposobu postępowania
  4. Restrukturyzacja gospodarstw rolnych – pomoc dedykowana rolnikom
  5. Jak przygotować plan restrukturyzacji gospodarstwa rolnego?
  6. Zakończenie

Każdy rolnik podejmuje znaczne ryzyko. W końcu efekty jego działalności w dużej mierze nie zależą od niego, ale od czynników, na które nie ma właściwie najmniejszego wpływu. Niesprzyjająca pogoda czy klęski żywiołowe, jak powodzie, susze bądź gradobicia, mogą właściwie zupełnie zniweczyć efekty całorocznej pracy. Nie inaczej jest w przypadku prowadzenia działalności hodowlanej.

Wystąpienie w regionie niektórych chorób zakaźnych zwierząt może doprowadzić do konieczności likwidacji nawet całych stad. Nadmierne zadłużenie w rolnictwie – wynikające z trudnych warunków prowadzenia takiego biznesu – niestety jest często spotykanym zjawiskiem. W jaki więc sposób przebiega restrukturyzacja gospodarstwa rolnego?

Restrukturyzacja gospodarstw rolnych – najważniejsze informacje

W pierwszej kolejności należy wskazać, że prowadzący działalność rolniczą, którzy popadli w nadmierne zadłużenie, mają do wyboru dwa podstawowe rozwiązania. Pierwszym z nich jest zainicjowanie i przeprowadzenie któregoś z postępowań uregulowanych w Prawie restrukturyzacyjnym. Drugim zaś jest skorzystanie z różnego rodzaju form pomocy dla zadłużonych rolników oferowanej przez instytucje państwowe bądź samorządowe.

Trzeba pamiętać, że restrukturyzacja zadłużenia gospodarstw rolnych co do zasady nie może polegać na ogłoszeniu upadłości rolnika. Otóż Prawo upadłościowe wyklucza możliwość ogłoszenia upadłości osób fizycznych prowadzących gospodarstwo rolne, które nie prowadzą innej działalności gospodarczej lub zawodowej. Oznacza to, że tacy rolnicy mogą skorzystać jedynie z upadłości konsumenckiej. Natomiast osoby fizyczne podejmujące obok działalności rolniczej także inną aktywność biznesową, czy też spółki prawa handlowego bądź inne osoby prawne prowadzące działalność rolniczą, podlegają Prawu upadłościowemu na zasadach ogólnych.

Przeczytaj również: Restrukturyzacja a upadłość w pierwszej połowie 2021 roku w Polsce – analiza

Właściwa diagnoza problemów rolnika – kiedy szukać pomocy?      

Restrukturyzacja zadłużenia gospodarstw rolnych zawsze musi rozpocząć się od postawienia właściwej diagnozy dotyczącej źródeł problemów rolnika. W związku z tym należy dokładnie zbadać stan finansów gospodarstwa, poznać wszystkie przyczyny zadłużenia oraz określić realne możliwości jego spłaty. Dopiero wówczas możliwe jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, jaka metoda restrukturyzacji zadłużenia gospodarstwa rolnego będzie najbardziej adekwatna.

W praktyce oznacza to konieczność prowadzenia przez rolnika precyzyjnej dokumentacji księgowej. Bez niej właściwie nie sposób ustalić, w jakiej kondycji ekonomicznej znajduje się gospodarstwo. Posiadanie wszelkich niezbędnych informacji „pod ręką” pozwala rolnikowi na zainicjowanie działań restrukturyzacyjnych w odpowiednim czasie.

Bez względu, na jaki sposób restrukturyzacji zadłużenia zdecyduje się rolnik, powinien pamiętać, że oddłużenie jest możliwe tylko wtedy, gdy odpowiednie działania zostaną wdrożone we właściwym czasie. Trudno wskazać tu na uniwersalne reguły. Poszukiwanie metod restrukturyzacji powinno rozpocząć się wówczas, gdy rolnik jest jeszcze w stanie na bieżąco regulować swoje należności, jednak jasne już jest, że w niedługim czasie może nastąpić utrata płynności finansowej.

Wybór prawidłowego sposobu postępowania

Jak już wspomnieliśmy, dla rolników dostępne są wszystkie postępowania uregulowane w Prawie restrukturyzacyjnym, a więc postępowanie o zatwierdzenie układu; przyspieszone postępowanie układowe; postępowanie układowe oraz sanacyjne. Rolnicy mogą – do końca listopada br. – korzystać także z uproszczonego postępowania restrukturyzacyjnego.

Wybór możliwości, jakie daje Prawo restrukturyzacyjne, jest uzależniony przede wszystkim od skali zadłużenia gospodarstwa, możliwości bieżącej obsługi długów czy zakresu koniecznych do wdrożenia działań restrukturyzacyjnych. Poza tym rolnicy mają możliwość – i często jest to optymalne rozwiązanie – sięgnąć po formy wsparcia dedykowane specjalnie dla tej branży.

Restrukturyzacja gospodarstw rolnych – pomoc dedykowana rolnikom

Zgodnie z ustawą o restrukturyzacji podmiotów prowadzących gospodarstwa rolne, zadłużony rolnik ma prawo do skorzystania z:

  • dopłat do oprocentowanego kredytu udzielonego przez bank na spłatę zadłużenia lub pożyczki na spłatę zadłużenia oferowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa;
  • gwarancji spłaty kredytu na restrukturyzację udzielanej przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa;
  • przejęcia przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa długu powstałego w związku z prowadzeniem działalności rolniczej.

Warto pamiętać, że każde z tych rozwiązań stanowi pomoc publiczną i jest obwarowane szeregiem dodatkowych warunków. Przykładowo skorzystanie z przejęcia długu przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa wymaga przeniesienia własności całości lub części nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.

restrukturyzacja gospodarstw rolnych - pomoc dedykowana rolnikom

Ustawa o restrukturyzacji podmiotów prowadzących gospodarstwo rolne stanowi, że pomoc publiczna udzielana w jej trybie przysługuje:

  • osobom fizycznym, osobom prawnym albo jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną;
  • posiadającym miejsce zamieszkania na terytorium Polski;
  • właścicielom gospodarstwa rolnego;
  • posiadającym status małego, średniego lub dużego przedsiębiorcy;
  • prowadzącym co najmniej od trzech lat działalność rolniczą;
  • niewypłacalnym lub zagrożonym niewypłacalnością.

Pomoc udzielana na podstawie przedmiotowej ustawy nie może trafić do podmiotu znajdującego się w stanie upadłości lub likwidacji bądź wobec którego prowadzone jest postępowanie restrukturyzacyjne. Poza tym podstawowym warunkiem skorzystania ze wskazanych form pomocy publicznej jest przygotowanie planu restrukturyzacji gospodarstwa rolnego. Co zawiera ten dokument?

Polecamy także: Zadatek a zaliczka – jakie są różnice? Wyjaśnia ekspert

Jak przygotować plan restrukturyzacji gospodarstwa rolnego?

Zgodnie z przywołaną powyżej ustawą plan restrukturyzacji gospodarstwa rolnego składa się z:

  • opisu sytuacji gospodarstwa rolnego przed uzyskaniem pomocy publicznej oraz zakładanych skutków jej uzyskania;
  • analizy i oceny stanu ekonomiczno-finansowego podmiotu prowadzącego gospodarstwo rolne;
  • opisu działań, które będą podejmowane w celu przywrócenia podmiotowi prowadzącemu gospodarstwo rolne zdolności do pokrywania kosztów prowadzonej działalności rolniczej oraz spłaty zobowiązań finansowych. Konieczne jest także wskazanie źródeł finansowania tych działań;
  • harmonogramu wdrożenia działań restrukturyzacyjnych;
  • wskazania okresu restrukturyzacji;
  • daty sporządzenia planu restrukturyzacyjnego oraz podpisu jego autora

Plan restrukturyzacji gospodarstwa rolnego podlega akceptacji Dyrektora wojewódzkiego ośrodka doradztwa rolniczego. Na wydanie decyzji w tej sprawie Dyrektor ma 30 dni, licząc od dnia złożenia wniosku o akceptację. W każdym razie przedmiotowy plan jest kluczowy z punktu widzenia restrukturyzacji gospodarstwa rolnego. Dlatego tak istotne jest jego właściwe przygotowanie, przede wszystkim na podstawie wcześniej dokonanej diagnozy sytuacji, w jakiej znalazł się zadłużony rolnik.

Zakończenie

Jasne jest, że restrukturyzacja zadłużonych gospodarstw to trudny i złożony proces. Jego przeprowadzenie zaś możliwe jest pod warunkiem podjęcia w pełni profesjonalnych działań. Zadłużony rolnik może skorzystać zarówno ze standardowych procedur uregulowanych w Prawie restrukturyzacyjnym, jak i z dedykowanych form pomocy.

W tej drugiej grupie mieszczą się przede wszystkim rozwiązania wynikające z ustawy o restrukturyzacji podmiotów prowadzących gospodarstwa rolne. Decyzja w zakresie wyboru ścieżki oddłużenia może zostać podjęta tylko na podstawie pogłębionej analizy przypadku konkretnego rolnika.