Poradnik

  1. Start
  2. /
  3. Poradnik
  4. /
  5. Upadłość rolnika. Omówienie i sposoby na...

Jako rolnik, możesz ogłosić bankructwo w trybie upadłości konsumenckiej. Do dyspozycji posiadasz również szereg możliwości rozwiązania Twoich problemów z zadłużeniem. Co powinieneś o nich wiedzieć? Ekspert wyjaśnia, z czym wiąże się upadłość rolnika.

Spis treści:

  1. Upadłość rolnika – podstawowe informacje
  2. Upadłość konsumencka – szansa dla zadłużonego rolnika
  3. Upadłość na zasadach ogólnych i tak możliwa
  4. Najważniejsze etapy postępowania
  5. Jak uniknąć upadłości? Przede wszystkim restrukturyzacja
  6. Zakończenie

Wśród najważniejszych powodów, które nie sprzyjają prowadzeniu działalności rolniczej, są warunki atmosferyczne oraz niskie ceny, jakie oferuje się za płody. Rolnicy borykają się także z coraz poważniejszymi problemami ekonomicznymi. Wiele z nich prowadzi do niewypłacalności, która z kolei jest podstawą do ogłoszenia upadłości. Jednak czy takie rozwiązanie jest w ogóle dopuszczalne w stosunku do osób fizycznych prowadzących działalność rolną? Okazuje się, że odpowiedzi na to pytanie zależy od szeregu czynników, które każdy zadłużony rolnik powinien poznać. 

Upadłość rolnika – podstawowe informacje

W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż upadłość rolnika jest możliwa do przeprowadzenia na podstawie przepisów Prawa upadłościowego. Pamiętaj jednak o kilku podstawowych kwestiach, jakie odróżniają upadłość rolnika oraz upadłości innych podmiotów – w tym zwłaszcza pozostałych przedsiębiorców. Tu z kolei kluczowe znaczenie ma przepis art. 6 pkt 5 Prawa restrukturyzacyjnego, zgodnie z którym nie można ogłosić upadłości osób fizycznych prowadzących gospodarstwo rolne, które nie prowadzą innej działalności gospodarczej lub zawodowej. Co to oznacza?

Otóż w świetle obowiązującego prawa, niemożliwe jest ogłoszenie upadłości rolnika, dla którego jest to jedyny przejaw działalności gospodarczej. Nie ma tu znaczenia wielkość gospodarstwa rolnego. Oznacza to, że rolnik prowadzący działalność rolniczą nawet w bardzo dużych rozmiarach i tak nie będzie mógł przeprowadzić wobec siebie postępowania upadłościowego w trybie właściwym dla przedsiębiorców.

Jednak w tym miejscu trzeba poczynić ważne zastrzeżenie. W każdym przypadku zadłużonego rolnika należy zastanowić się, czy prowadzona przez niego działalność faktycznie nie wykracza poza zakres działalności rolnej. Jeżeli obok niej, dana osoba zajmuje się np. przetwórstwem, wówczas ma ona zdolność restrukturyzacyjną. Co za tym idzie, ma także możliwość ogłoszenia upadłości. Oczywiście problem zupełnie rozwiązuje się wówczas, gdy rolnik prowadzi także inny rodzaj działalności biznesowej. Natomiast czy rolnik może ogłosić upadłość konsumencką? 

Przeczytaj także: Restrukturyzacja małych gospodarstw 2022 – co czeka rolników?

Upadłość konsumencka – szansa dla zadłużonego rolnika

Nie ma wątpliwości, że rolnicy prowadzący gospodarstwo rolne i niezajmujący się jednocześnie innego rodzaju działalnością gospodarczą lub zawodową, mogą skorzystać z procedury upadłości konsumenckiej. W końcu – w świetle przepisów Prawa upadłościowego – została ona dedykowana tym osobom fizycznym, które nie posiadają zdolności upadłościowej na zasadach ogólnych.

Warto przy tym podkreślić, że upadłość konsumencka jest zbliżona do upadłości prowadzonej wobec przedsiębiorców, przede wszystkim w zakresie przebiegu oraz skutków. Postępowanie to rozpoczyna wniosek o ogłoszenie upadłości składany do sądu upadłościowego, którego podstawowym zadaniem jest jego merytoryczne rozpoznanie. Sąd upadłościowy może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości lub „zaakceptować go”, ogłaszając tym samym upadłość rolnika. Każde z tych rozstrzygnięć może zapaść tylko w ściśle określonych przypadkach, warunkowanych głównie poprzez przesłanki upadłości konsumenckiej oraz wymagania formalne, jakie musi spełniać sam wniosek. Upadłość konsumencka rolnika jest ściśle określona od tych kwestii. 

Sprawdź również: Upadłość – co to jest i jakie są jej rodzaje? Wyjaśnia ekspert

Upadłość na zasadach ogólnych i tak możliwa

Rolnik prowadzący jedynie gospodarstwo rolne nie wyróżnia się zdolnością upadłościową właściwą dla przedsiębiorców. Pomimo tego, postępowanie upadłościowe prowadzone w trybie upadłości konsumenckiej przebiega w sposób analogiczny do upadłości prowadzonej na zasadach ogólnych. Decyzja w tym zakresie pozostaje w gestii sądu, jednak podejmując ją, powinien mieć na względzie art. 491 ust. 2 Prawa upadłościowego.

Zgodnie z nim, w postanowieniu o ogłoszeniu upadłości konsumenckiej, sąd może zdecydować, że postępowanie upadłościowe będzie prowadzone na podstawie przepisów części pierwszej. Musi to być uzasadnione znacznym rozmiarem majątku dłużnika, pokaźną liczbą wierzycieli lub innymi uargumentowanymi przewidywaniami co do zwiększonego stopnia skomplikowania postępowania. 

W związku z tym, podjęcie takiej decyzji przez sąd powinno nastąpić przede wszystkim, gdy upadłość dotyczy rolnika prowadzącego duże gospodarstwo. Zwróć uwagę na lokalne uwarunkowania rynku, na którym dany rolnik funkcjonuje. Poza tym przeprowadzenie upadłości – jako konsumenckiej, ale w sposób właściwy dla zasad ogólnych – motywowane jest także rozbudowaną strukturą zadłużenia rolnika. Im jest ono wyższe i dotyczy sporej liczby wierzycieli, tym większe prawdopodobieństwa dużego skomplikowania procedury. 

Dowiedz się więcej: Na czym polega restrukturyzacja gospodarstw rolnych? Omówienie

Najważniejsze etapy postępowania

Kluczową kwestią przy prowadzeniu upadłości konsumenckiej jest zaplanowanie sposobu likwidacji majątku dłużnika. Uprawnienie to posiada syndyk, który jest ustanawiany wraz z ogłoszeniem upadłości rolnika. W tym kontekście warto zapytać, co oznacza upadłość gospodarstwa rolnego? Najczęściej w grę wchodzi tutaj sprzedaż całości bądź części jego gospodarstwa, czyli jego utrata przez rolnika. 

Podczas likwidacji gospodarstwa rolnego pamiętaj o szeregu ograniczeń. W przypadku rolników, sprzedaży przy likwidacji majątku w omawianym trybie nie podlega m.in.:

  • stado podstawowe zwierząt gospodarskich,
  • zwierzęta gospodarskie w drugiej połowie ciąży i w okresie odchowu potomstwa,
  • podstawowe maszyny, narzędzia i urządzenia rolnicze.

Warto przeczytać: Syndyk – kto to jest i czym się zajmuje? Wyjaśnia ekspert

Jak uniknąć upadłości? Przede wszystkim restrukturyzacja

Co prawda upadłość rolnika pozwala na całkowite oddłużenie, jednak często wiąże się to z utratą znacznej części gospodarstwa. Rolnik borykający się z zadłużeniem zawsze powinien rozważyć wdrożenie jednego z czterech postępowań restrukturyzacyjnych. Ich podstawowym celem jest oddłużenie restrukturyzowanego dłużnika, przy jednoczesnym umożliwieniu mu dalszego prowadzenia dotychczasowej działalności. Dlatego kluczowym zagadnieniem każdej restrukturyzacji jest zawarcie układu z wierzycielami, na mocy którego przeprowadza się ich spłatę. Często spotykanym w układach rozwiązaniem jest umorzenie całości lub części zobowiązań, rozłożenie ich na raty czy odroczenie terminu płatności.

Rolnicy mający problem z regulowaniem płatności mogą sięgnąć po programy pomocowe oferowane w takich sytuacjach, np. przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Nic nie stoi na przeszkodzie temu, aby zadłużeni rolnicy skorzystali z szerokiego pakietu rozwiązań pomocowych. Zawsze jednak dostosowuje się je do indywidualnej sytuacji każdego gospodarstwa. Stąd przed złożeniem jakiegokolwiek wniosku, porozmawiaj o Twojej sytuacji z profesjonalistą.

Warto przeczytać: PROW 2022. Wszystko, co musisz wiedzieć o tym programie

Zakończenie

Rolnik, który nie zajmuje się jednocześnie inną działalnością gospodarczą lub zawodową, może ogłosić swoją upadłość w trybie upadłości konsumenckiej. Oczywiście jest to dopuszczalne tylko wówczas, gdy znajdzie się on w stanie niewypłacalności, oznaczającym brak możliwości realizacji wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Ponadto sąd ogłaszając upadłość, ma prawo zdecydować, że postępowanie będzie prowadzone w zasadach ogólnych. Ogłaszając upadłość, rolnik powinien liczyć się z możliwością utraty znacznej części swojego gospodarstwa. Stąd dużo lepszym, a przede wszystkim korzystniejszym rozwiązaniem, może okazać się przeprowadzenie postępowania restrukturyzacyjnego. Decyzję w tym zakresie podejmij po konsultacji z doświadczonym specjalistą.