Wiedza

  1. Start
  2. /
  3. Wiedza
  4. /
  5. Upadłość spółki jawnej – wyjaśniamy, na...

Upadłość spółki jawnej – z czym się wiąże? Spółka jawna jest jedną z najbardziej popularnych form prowadzenia działalności gospodarczej. Jednak, kiedy podpadnie w problemy ekonomiczne koniecznym może okazać się ogłoszenie jej upadłości. Co warto wiedzieć o postępowaniu upadłościowym spółki jawnej?

Spis treści:

  1. Kiedy ogłasza się upadłość spółki jawnej?
  2. Wniosek o ogłoszenie upadłości spółki jawnej
  3. Postępowanie upadłościowe spółki jawnej
  4. Upadłość wspólnika spółki jawnej a upadłość samej spółki
  5. Upadłość spółki jawnej. Warto pamiętać!

Spółka jawna jest jedną z częściej wybieranych form prowadzenia działalności gospodarczej przez kilka osób lub innych podmiotów prawa. Tym samym coraz częściej – zwłaszcza na fali obecnych problemów gospodarczych – zdarzają się sprawy, w których dochodzi do ogłoszenia upadłości spółki. 

Co warto wiedzieć o tej procedurze? Okazuje się, że choć nie różni się ona w zasadniczy sposób od innych upadłości, to jednak pociąga za sobą pewne specyficzne konsekwencje – zwłaszcza dla samych wspólników. 

Problemy finansowe w firmie

Kiedy ogłasza się upadłość spółki jawnej?

Upadłość spółki jawnej ogłaszana jest dokładnie w takim sam sposób, jak w przypadku innych podmiotów posiadających zdolność upadłościową – a więc przede wszystkim przedsiębiorców. Najważniejszą kwestią jest więc określenie, kiedy w ogóle może dojść do ogłoszenia upadłości. Jasne jest, że tego rodzaju decyzje nie mogą być podejmowane arbitralnie, ale jedynie na podstawie przepisów prawa.

Zgodnie z art. 10 Prawa upadłościowego, upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Z niewypłacalnością zaś mamy do czynienia wówczas, gdy dłużnik utracił zdolność wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Tym samym upadłość spółki jawnej możliwa jest tylko wówczas, gdy nie istnieją możliwości regulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych tej spółki. 

Aby ułatwić ocenę tego, czy rzeczywiście mamy do czynienia z niewypłacalnością, ustawodawca wprowadził szereg domniemań. Pierwsze z nich odnosi się do wszystkich dłużników, a więc również do spółek jawnych. Otóż ustawodawca domniemywa, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące.

Trzeba przy tym pamiętać, że spółka jawna jest jednostką organizacyjną posiadającą zdolność prawną. Z tego względu ustawodawca zakłada, że jest ona niewypłacalna także wtedy, gdy jej zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jej majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące. Tu z kolei znaczenie mają następujące zasady:

  • na potrzeby badania, czy zachodzi przedmiotowe domniemanie do majątku spółki nie wlicza się składników niewchodzących w skład masy upadłości, a do zobowiązań nie wlicza się zobowiązań przyszłych, w tym zobowiązań pod warunkiem zawieszającym oraz zobowiązań wobec wspólnika albo akcjonariusza z tytułu pożyczki lub innej czynności prawnej o podobnych skutkach;
  • jednocześnie ustawodawca domniema, że zobowiązania pieniężne dłużnika przekraczają wartość jego majątku, jeżeli zgodnie z bilansem jego zobowiązania, z wyłączeniem rezerw na zobowiązania oraz zobowiązań wobec jednostek powiązanych, przekraczają wartość jego aktywów, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące.
upadłość spółki jawnej

Wniosek o ogłoszenie upadłości spółki jawnej

Upadłość nie jest ogłaszana z urzędu, ale na wniosek uprawnionego podmiotu. Ogłoszenie upadłości spółki jawnej również może nastąpić tylko po złożeniu wniosku przez uprawniony podmiot. Prawo do wnioskowania o ogłoszenie upadłości przysługuje zarówno samemu dłużnikowi – a więc w tym przypadku spółce jawnej – jak i jej wierzycielom. 

W praktyce wniosek o ogłoszenie upadłości spółki jawnej najczęściej składany jest przez samych jej wspólników. Jest to bardzo istotne z punktu widzenia zagadnienia, które można streścić w haśle „upadłość spółki jawnej a odpowiedzialność wspólników”. Bardzo często jest to jedyny sposób, aby wspólnicy ograniczyli – na ile to w ogóle możliwe w tej formie prowadzenia działalności gospodarczej – swoją odpowiedzialność za długi spółki. 

W każdym razie podstawą do ogłoszenia upadłości spółki jawnej jest złożenie – przez uprawniony podmiot – stosownego wniosku do sądu upadłościowego. Wniosek ten musi spełniać wszystkie wymagania stawiane pismu procesowemu. A kluczową kwestią jest wykazanie w jego treści, że spółka stała się niewypłacalna. 

Skuteczne złożenie do sądu wniosku o ogłoszenie upadłości rozpoczyna postępowanie w przedmiocie jego rozpoznania. W jego wyniku może dojść do wydania postanowienia w przedmiocie ogłoszenie upadłości. Jeżeli tak się stanie, rozpoczyna się właściwe postępowanie upadłościowe. 

Postępowanie upadłościowe

Postępowanie upadłościowe spółki jawnej nie różni się w swoim przebiegu od innych postępowań upadłościowych. Oznacza to, że praktycznie cały majątek spółki staje się masą upadłości, przechodzącą pod zarząd syndyka. Służy ona zaspokojeniu wierzycieli. Stąd syndyk zajmuje się przede wszystkim jej spieniężeniem, tak aby pozyskać gotówkę, z której możliwa stanie się spłata ich roszczeń. Warto przy tym podkreślić, że także w ramach postępowania upadłościowego istnieje możliwość zawarcia układu. 

Jednocześnie specyfika upadłości spółki jawnej wiąże się przede wszystkim z charakterem tej spółki. Zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki jawnej bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką. Dlatego istotną kwestią pozostaje pytanie dotyczące tego, jaka relacja zachodzi na linii upadłość wspólnika spółki jawnej a upadłość samej spółki?

upadłość spółki jawnej

Upadłość wspólnika spółki jawnej a upadłość samej spółki

Przede wszystkim należy pamiętać, że upadłość spółki jawnej nie jest równoznaczna z ogłoszeniem upadłości jej wspólników. Wynika to z faktu, że wspólnicy i spółka są odrębnymi podmiotami prawa, a co za tym idzie posiadają odrębny majątek. Choć w praktyce upadłość konsumencka wspólnika spółki jawnej – podobnie zresztą, jak jego upadłość z tytułu posiadania statusu przedsiębiorcy – silnie oddziałuje na funkcjonowanie samej spółki. Podobnie zresztą jest w sytuacji odwrotnej: upadłość spółki jawnej poważnie wpływa na sytuację jej wspólników.

Zgodnie z Kodeksem spółek handlowych upadłość wspólnika spółki jawnej jest jedną z przyczyn rozwiązania spółki. Aby temu zapobiec, pozostali wspólnicy mogą zawrzeć umowę, na mocy której zagwarantują dalszy byt spółce, ale już bez upadłego wspólnika. W przeciwnym wypadku spółka zostanie rozwiązana. 

Warto pamiętać!

Ogłoszenie upadłości spółki jawnej może nastąpić wówczas, gdy stanie się ona niewypłacalna. A więc wówczas, gdy utraci zdolność wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Jeżeli dojdzie do ogłoszenia upadłości, to właściwie cały majątek spółki stanie się masą upadłości – a więc przejdzie pod zarząd syndyka masy upadłości – z której zostaną pokryte wierzytelności. 

Trzeba przy tym pamiętać, ze upadłość spółki jawnej to nie jest to samo, co upadłość jej wspólnika. Jednak ogłoszenie upadłości wspólnika powoduje rozwiązanie spółki. Aby tego uniknąć, pozostali wspólnicy muszą zawrzeć pomiędzy sobą stosowną umowę. W przeciwnym wypadku spółka przestanie istnieć. 

Problemy finansowe w firmie