Poradnik

  1. Start
  2. /
  3. Poradnik
  4. /
  5. Oddłużanie firmy krok po kroku. Omawiamy...

Problem nadmiernego zadłużenia staje się coraz poważniejszy dla wielu firm. Jeżeli chcesz dowiedzieć się, jak przeprowadzić oddłużanie firmy, zapraszamy do lektury naszego artykułu.

Spis treści

  1. Oddłużanie firmy – przede wszystkim właściwa diagnoza
  2. Restrukturyzacja czy inne środki?
  3. Oddłużanie firmy – wybór właściwego postępowania
  4. Najpierw dialog z wierzycielami
  5. Konieczność optymalizacji kosztów prowadzonej działalności
  6. Zakończenie

Nadmierne zadłużenie firm – zwłaszcza w czasie kryzysu wywołanego przez pandemię koronawirusa – staje się poważnym problemem dla wielu z prowadzących własną działalność gospodarczą. W momencie, gdy bieżąca obsługa zadłużenia staje się coraz trudniejsza, warto pomyśleć o wdrożeniu właściwych środków zaradczych. Ich dobór zależy od wielu czynników, jednak podjęcie właściwiej decyzji w tym zakresie może okazać się kluczowe dla uratowania działalności przed bankructwem. Jakimi kryteriami powinien kierować się przedsiębiorca planujący oddłużenie swojej firmy?

Oddłużanie firmy – przede wszystkim właściwa diagnoza

Oddłużanie firmy prawie zawsze stanowi długi i skomplikowany proces. Jednak jego rozpoczęcie we właściwym momencie oraz prowadzenie w odpowiedni sposób, może zdecydowanie uprościć całe przedsięwzięcie. Dlatego z oddłużaniem nigdy nie należy zwlekać. Po prostu im szybciej zostaną wdrożone odpowiednie procedury, tym lepiej.

Pierwszym etapem oddłużania firmy zawsze jest postawienie diagnozy, dotyczącej źródeł zaistniałej sytuacji. Bez tego właściwie niemożliwe jest przywrócenie płynności finansowej przedsiębiorcy, a tym samym zapewnienie mu warunków do normalnego prowadzenia działalności gospodarczej.

Stąd najpierw trzeba dokładnie – pod względem prawnym i ekonomicznym – przebadać stan przedsiębiorstwa. W wyniku przeprowadzonych analiz należy wskazać wszystkie mocne i słabe strony prowadzonej działalności. Na tym etapie konieczne jest uwzględnienie jej formy prawnej (wraz z możliwością przeprowadzenia jej przekształcenia), wielkości zatrudnienia, wysokości kosztów prowadzonej działalności oraz struktury zadłużenia. Dzięki temu możliwe stanie się podjęcie w istocie fundamentalnej decyzji: czy należy wdrożyć postępowanie restrukturyzacyjne, czy też wystarczającym będzie przeprowadzenie innych działań naprawczych.

oddłużanie firmy

Przeczytaj również: Postępowanie sanacyjne – omawiamy jego wady i zalety

Restrukturyzacja czy inne środki?

Rzeczywiście to, jak oddłużyć firmę, zależy od wielu czynników. Jednak co do zasady wybór zawsze przebiega pomiędzy postępowaniami uregulowanymi w Prawie restrukturyzacyjnym oraz możliwością redukcji zadłużenia za pomocą innych środków przewidzianych prawem. Oczywiście decyzja w tym zakresie w dużej mierze zależy od okoliczności konkretnego przypadku. Aczkolwiek możliwe jest wskazanie podstawowych kryteriów jej dokonania.

Z postępowań restrukturyzacyjnych należy skorzystać zawsze wówczas, gdy zachodzą ku temu przesłanki wynikające z przepisów Prawa restrukturyzacyjnego. Zgodnie z nimi postępowanie restrukturyzacyjne może być prowadzone wobec dłużnika niewypłacalnego lub zagrożonego niewypłacalnością. W takich okolicznościach właściwie nie ma na co czekać. Restrukturyzacja może się bowiem okazać ostatnią deską ratunku przed upadłością.

Z tego względu warto przypomnieć, że ze stanem upadłości mamy do czynienia wówczas, gdy dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Domniemuje się go w przypadkach, gdy opóźnienie w wykonywaniu takich zobowiązań przekracza trzy miesiące. Natomiast zagrożenie niewypłacalnością to stan, w którym sytuacja ekonomiczna dłużnika wskazuje, że w niedługim czasie może stać się niewypłacalny.

Oddłużanie firmy – wybór właściwego postępowania

Jeżeli przedsiębiorca – najlepiej po konsultacji z fachowcami – zdecyduje się na przeprowadzenie postępowania restrukturyzacyjnego, kolejnym krokiem jest wybór jego dokładnej formy. Zgodnie z prawem restrukturyzacja może być prowadzona w ramach postępowania o zatwierdzenie układu; przyspieszonego postępowania układowego; postępowania układowego oraz sanacji. Do końca listopada br. istnieje jeszcze możliwość zainicjowania uproszczonego postępowania restrukturyzacyjnego.

Zawsze celem postępowania restrukturyzacyjnego jest:

  • Uniknięcie ogłoszenia upadłości dłużnika;
  • Umożliwienie mu restrukturyzacji w drodze zawarcia układu z wierzycielami;
  • A w przypadku postępowania sanacyjnego także przeprowadzenie działań sanacyjnych.

Podejmując decyzję co do wyboru formy postępowania restrukturyzacyjnego, należy pamiętać, że pomiędzy wskazanymi powyżej możliwościami występują poważne różnice. Dotyczą one zarówno pozycji dłużnika (w tym, chociażby zakresu jego prawa do zarządu majątkiem), jak i sytuacji wierzycieli. Ważnym aspektem każdego z typów restrukturyzacji jest ewentualne wstrzymanie toczących się postępowań egzekucyjnych oraz zakaz wszczynania nowych. Postępowania restrukturyzacyjne różnicuje także poziom ich prawnego skomplikowania.

Okoliczności te zawsze należy wziąć pod uwagę, przygotowując się do otwarcia restrukturyzacji. W przeciwnym razie może okazać się, że postępowanie nie spełni pokładanych w nim nadziei.

Najpierw dialog z wierzycielami

Jednak nie zawsze oddłużanie firm musi polegać na przeprowadzeniu sprawy restrukturyzacyjnej. Niekiedy zupełnie wystarczającym jest skorzystanie z innych środków. W pierwszej kolejności warto postawić – po określeniu struktury zadłużenia – na zdefiniowanie faktycznych możliwości spłaty długu. Potem należy zastanowić się nad negocjacjami z wierzycielami.

Jasne jest, że przystępując do takich rokowań, warto mieć przygotowane konkretne propozycje. Jednocześnie należy pamiętać, że ewentualne możliwości odroczenia spłaty, rozłożenia jej na raty, czy nawet częściowego umorzenia w dużej mierze zależą od charakteru samych wierzytelności.

Przykładowo różnego rodzaju należności publicznoprawne – zwłaszcza podatkowe czy wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – mogą być modyfikowane jedynie na zasadach określonych przez prawo. Dużo większą swobodą cieszą się wierzycieli „prywatni”, gdzie tego rodzaju kwestie podlegają właściwie jedynie ustaleniom stron umowy.

Zobacz także: Przyspieszone postępowanie układowe – wyjaśniamy na czym ono polega

Konieczność optymalizacji kosztów prowadzonej działalności

Obok prób wypracowania kompromisu z wierzycielami należy wdrożyć rozwiązania mające na celu optymalizację kosztów prowadzonej działalności gospodarczej. Także w tym zakresie spektrum możliwość do zastosowania środków jest bardzo szerokie. Od redukcji zatrudnienia, poprzez zastosowanie outsourcingu, egzekucję własnych należności od wierzycieli, aż po pozyskanie nowych klientów czy rynków zbytu. W tym obszarze mieści się także ewentualna zmiana formy prowadzonej działalności gospodarczej. Może się to przyczynić, chociażby do redukcji wysokości zobowiązań podatkowych.

Wobec tego najlepsza pomoc w oddłużaniu to taka, która nie tyle oferuje gotowe recepty, co pozwala na wypracowanie rozwiązań adekwatnych do sytuacji, w jakiej znalazł się przedsiębiorca. Poza tym optymalizując koszty prowadzonej działalności, należy pamiętać o szeregu prawnych uwarunkowań, związanych przykładowo z rozwiązywaniem kontraktów czy dochodzeniem wierzytelności przysługujących przedsiębiorcy.

Jedynie tytułem przykładu należy wskazać na konieczność zachowania norm prawa w zakresie wypowiadania stosunku pracy oraz jego zmiany. Znaczenie mają tutaj nie tylko same terminy wypowiedzenia określone przez Kodeks pracy, ale również zasady ochrony niektórych grup pracowników, konieczność wypłaty odpraw czy uregulowanie kwestii urlopowych. Może się zdarzyć – zwłaszcza przy większych redukcjach zatrudnienia – że pracodawca będzie musiał zastosować także ustawę o zwolnieniach grupowych.

Podobnie w przypadku konieczności rozwiązania niektórych umów zawartych przez przedsiębiorcę. Tutaj kluczowe znaczenie mają ich postanowienia dotyczące dokładnego sposobu postępowania w takich przypadkach – a zwłaszcza formy i terminu wypowiedzenia. Wobec ich brak należy zastosować przepisy Kodeksu cywilnego bądź ustaw szczególnych.

Zakończenie

Na pytanie, w jaki sposób oddłużyć firmę właściwie nie ma prostej odpowiedzi. Zawsze wszystko zależy od okoliczności konkretnego przypadku. W zasięgu zadłużonego przedsiębiorcy są zarówno przepisy Prawa restrukturyzacyjnego pozwalające na przeprowadzenie sformalizowanego procesu oddłużania, jak i szereg innych instytucji prawnych, mogących doprowadzić do uzdrowienia sytuacji przedsiębiorstwa. Ich wybór zawsze powinien zostać dostosowany do prawidłowo zdiagnozowanych trudności, w jakich znalazł się prowadzący własną działalność gospodarczą.