Wiedza

  1. Start
  2. /
  3. Wiedza
  4. /
  5. Opłata od wniosku o uzasadnienie –...

Pobieranie opłat w sprawach cywilnych jest standardowym rozwiązaniem. Dotyczą one także wniosków o uzasadnienie orzeczenia. Co warto wiedzieć o wysokości tych opłat oraz zasadach ich pobierania? Odpowiedź na to pytanie udziela zawodowy prawnik.

Spis treści:

  1. Na jakiej podstawie jest pobierana opłata od wniosku o uzasadnienie orzeczenia?
  2. Czy można uzyskać zwolnienie od opłaty od wniosku o uzasadnienie orzeczenia?
  3. Zasady pobierania opłaty od uzasadnienia
  4. Zakończenie

Zainicjowanie zdecydowanej większości spraw cywilnych wiąże się z koniecznością pokrycia kosztów sądowych. Kalkuluje się je na różnych zasadach. Jednak do najpopularniejszych rozwiązań należy określanie wysokości opłaty sądowej w stosunku do wartości przedmiotu sporu bądź zaskarżenia. Jednocześnie właściwie jedynym sposobem na uniknięcie tego obowiązku – przy jednoczesnym zachowaniu możliwości przeprowadzenia postępowania – jest uzyskanie zwolnienia od kosztów sądowych. Z tymi kosztami wiąże się także wniosek o sporządzenie uzasadnienie orzeczenia, które jest niezbędne, chociażby do jego zaskarżenia. Jakie koszty trzeba ponieść, składając taki wniosek? Zapraszamy do lektury tekstu, w którym odpowiem na to pytanie.

Na jakiej podstawie jest pobierana opłata od wniosku o uzasadnienie orzeczenia?

Opłata od wniosku o uzasadnienie jest pobierana na podstawie art. 25b ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Zgodnie z jego treścią opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się przede wszystkim od wniosku o doręczenie orzeczenia. Dotyczy to także zarządzenia z uzasadnieniem zgłoszonego w terminie tygodnia od dnia ogłoszenia albo doręczenia tego orzeczenia albo zarządzenia. Jednak w przypadku wniesienia środka zaskarżenia opłatę uiszczoną od wniosku o doręczenie orzeczenia albo zarządzenia z uzasadnieniem zalicza się na poczet opłaty od środka zaskarżenia. Ewentualna nadwyżka nie podlega zwrotowi.

Zobacz też: Przewłaszczenie na zabezpieczenie a upadłość dłużnika. Omówienie

Z przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, że opłata za uzasadnienie wyroku oraz postanowienia – a więc orzeczeń, jakie mogą zapaść w sprawie cywilnej – ma charakter niezmienny i w każdym przypadku wynosi 100 złotych. Nie mają więc tu znaczenia kwestie, które niekiedy bierze się pod uwagę przy określaniu wysokości opłat sądowych, a więc przykładowo wartość przedmiotu zaskarżenia. Natomiast w sprawach upadłościowych i restrukturyzacyjnych bardzo często wysokość opłat zależy od poziomu przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, którą ogłasza Prezes Głównego Urzędu Statystycznego.

Jednak wracając do konieczności uiszczania opłaty od uzasadnienia w sprawach cywilnych, warto bliżej przyjrzeć się art. 25b przywołanej powyżej ustawy o kosztach sądowych. Wynika to z faktu, że stosowanie tego przepisu napotyka w praktyce na pewne trudności, wynikające przede wszystkim z konieczności niejako wspólnego stosowania tej regulacji z coraz bardziej rozbudowywanymi unormowaniami Kodeksu postępowania cywilnego.

opłata od wniosku o uzasadnienie - podstawy

Zasady pobierania opłaty od uzasadnienia

W pierwszej kolejności warto zauważyć, że opłata od wniosku o uzasadnienie wyroku i postanowienia w sprawach cywilnych obowiązuje od 2019 roku. Na mocy stosownej noweli ustawodawca odszedł od „darmowości” uzasadniania orzeczeń. Ustawodawca wyszedł z założenia, że wniosek o uzasadnienie – opłata za niego w istocie nie jest zbyt wygórowana – powinien być wstępem do złożenia przez wnioskodawcę środka zaskarżenia, a więc apelacji lub zażalenia.  Jeżeli więc strona nie ma zamiaru skarżyć orzeczenia, to jego pisemne uzasadnianie – z punktu widzenia składu orzekającego, który musi sporządzić taki dokument – jest po prostu stratą czasu. W tej optyce wprowadzenie przedmiotowej opłaty miało na celu „zahamowanie” niepotrzebnego składania wniosków o uzasadnienia.

W aktualnym stanie prawnym opłata od uzasadnienia orzeczenia dotyczy:

  • zarówno orzeczeń rozstrzygających sprawę co do istoty, jak i orzeczeń wpadkowych;
  • w kwestii pobierania opłaty nie ma znaczenia czy orzeczenie dotyczy kwestii materialnoprawnych, czy też jedynie formalnych (przy czym bardzo często judykaty dotyczą obydwu tych aspektów);
  • opłatę należy uiścić także od wniosku o uzasadnienie zarządzeń, chociaż najczęściej nie rozstrzyga się na ich podstawie spraw.

Trzeba pamiętać, że opłatę należy uiścić także wówczas, gdy wnioskodawca chce uzyskać pisemne uzasadnienie orzeczenia, które uzasadniono ustnie, a jednocześnie zarejestrowano obraz i dźwięk podczas jego ogłaszania. Wówczas w miejsce pisemnego uzasadnienie sporządza się transkrypcję już wygłoszonego uzasadnienia.

Przeczytaj także: Jakie są koszty postępowania upadłościowego spółki? Lista

Brak opłaty od wniosku o uzasadnienie stanowi jego brak formalny, stąd sąd wzywa do jego uzupełnienia. Jeżeli opłata nie uiści się w odpowiednim terminie, to nie rozpatrzy on wniosku o uzasadnienie. Podobnie dzieje się wówczas, gdy wnioskodawca złoży go po upływie tygodniowego terminu. Jest on skorelowany z terminami przewidzianymi w Kodeksie postępowania cywilnego. W każdym razie jego przekroczenie powoduje odrzucenie wniosku. A wpłaconą opłatę zwraca się wnioskodawcy.

Czy można uzyskać zwolnienie od opłaty od wniosku o uzasadnienie orzeczenia?

To, że wniosek o uzasadnienie nie został w ogóle opłacony bądź co prawda opłacony, ale w nie w pełnej wysokości, nie oznacza, że automatycznie zostanie on przez sąd odrzucony. Poza wskazanym już wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych w grę wchodzi sytuacja, w której ubiegający się o uzasadnienie w ogóle nie musi ponosić tej opłaty. Nie ma potrzeby ponoszenia opłat za uzasadnienie wyroków, postanowień czy zarządzeń, jeżeli strona uzyskała zwolnienie od kosztów sądowych. Obejmuje ono także zwolnienie z opłaty od wniosku o uzasadnienie.

Polecamy również: Wierzytelność – co to jest i jakie są jej rodzaje? Odpowiadamy

Wątpliwości – zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie – pojawiają się, gdy strona nie została zwolniona od kosztów sądowych, ale składa wniosek o takie zwolnienie jedynie w zakresie obowiązku poniesienia omawianej tu opłaty. W takich wypadkach wnioskodawca powinien złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów postępowania odwoławczego. Wydaje się, że racjonalna wykładnia przepisów prawa każe przyjąć, że jeżeli sąd zwolnił stronę z kosztów procedury odwoławczej, to zwolnienie to tym bardziej obejmuje wniosek o uzasadnienie orzeczenia. W końcu jego uzyskanie jest właściwie niezbędne do złożenia właściwego środka zaskarżenia.

opłata za wniosek o uzasadnienie - zwolnienie

Teza ta znajduje zresztą potwierdzenie w następującym fakcie. Opłatę od wniosku o uzasadnienie orzeczenia zalicza się na poczet opłaty od środka zaskarżenia. Jednak przyjmuje się, że ewentualna nadwyżka wartości wniesionych opłat nie podlega zwrotowi. Z tego względu kalkulując wysokość tych opłat, a następnie regulując je, należy zachować ostrożność, uważnie przeprowadzając niezbędne obliczenia. Poza tym mogą zdarzyć się sytuacje, w których po wydaniu orzeczenia zostaną złożone wnioski zarówno o doręczenie go wraz z uzasadnieniem, jak i o wydanie jego odpisu. W tym drugim przypadku wniosek będzie podlegał opłacie kancelaryjnej w wysokości 20 złotych za każde rozpoczęte dziesięć stron dokumentu.

Zainteresuj się: Zawezwanie do próby ugodowej a przedawnienie – nowelizacja przepisów

Zakończenie

Wniosek o doręczenie wyroku sądu wraz z uzasadnieniem składa się w ciągu tygodnia od dnia ogłoszenia/doręczenia orzeczenia. Podlega on stałej opłacie w wysokości 100 złotych. Nie ma obowiązku uiszczać jej wnioskodawca, który uzyskał zwolnienie od kosztów sądowych. Także wówczas, gdy decyzja sądu w tym zakresie dotyczy jedynie postępowania odwoławczego. Od wniosku o uzasadnienie wyroku należy odróżnić wniosek o wydanie jego odpisu. Wówczas należy pokryć opłatę kancelaryjną wynoszącą 20 złotych za każde rozpoczęte dziesięć stron dokumentu. Żadnego z tych wniosków nie trzeba uzasadniać.