Poradnik

  1. Start
  2. /
  3. Poradnik
  4. /
  5. Restrukturyzacja spółek. Jak przebiega i ile...

Restrukturyzacja spółek to środek, który warto wdrożyć przy trudnościach z zadłużeniem. Co warto o niej wiedzieć? Kluczowe informacje przekazuje ekspert.

Spis treści

  1. Kiedy jest możliwa restrukturyzacja spółek?
  2. Restrukturyzacja spółki – najpierw należy wybrać tryb postępowania
  3. Najważniejsze elementy restrukturyzacji spółek: układ i plan
  4. Ile trwa restrukturyzacja spółek?
  5. Zakończenie

Restrukturyzacja spółek zawsze stanowi najlepszą odpowiedź na popadnięcie przez nie w nadmierne zadłużenie, zagrażające ich płynności, a tym samym stwarzające realną groźbę upadłości. Jednak, aby postępowanie restrukturyzacyjne przyniosło spodziewane rezultaty w postaci oddłużenia, trzeba spełnić kilka warunków – i to już na etapie przygotowań do otwarcia samego postępowania. O czym nie należy zapominać? Na to pytanie odpowie ekspert od restrukturyzacji spółek.

Kiedy jest możliwa restrukturyzacja spółek?

Restrukturyzacja spółki powinna rozpocząć się od odpowiedzi na pytanie, kiedy w ogóle tego rodzaju postępowanie jest dopuszczalne. Kwestia ta z kolei jest ściśle związana z pojęciem zdolności restrukturyzacyjnej, a więc „możności” bycia uczestnikiem postępowania restrukturyzacyjnego, a mówiąc dokładnej jednego z czterech tego rodzaju procedur przewidzianych w polskim prawie.

Zgodnie z ustawą – Prawo restrukturyzacyjne, zdolność restrukturyzacyjną posiadają:

  • Przedsiębiorcy w rozumieniu Kodeksu cywilnego;
  • Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, proste spółki akcyjne i spółki akcyjne nieprowadzące działalności gospodarczej;
  • Wspólnicy osobowych spółek handlowych ponoszących odpowiedzialność za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem;
  • Wspólnicy spółki partnerskiej.

Zobacz również: Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej. O czym należy pamiętać?

Przede wszystkim warto zauważyć, że zdolności restrukturyzacyjnej nie posiada spółka cywilna. W końcu nie jest ona podmiotem prawa, a jedynie umową łączącą wspólników. Stąd postępowanie restrukturyzacyjne można przeprowadzić co najwyżej wobec każdego z nich. Oczywiście o ile posiadają oni zdolność restrukturyzacyjną z któregoś z powyższych tytułów. W związku z tym restrukturyzacja spółki cywilnej to w istocie restrukturyzacja jej wspólników. Podobnie – choć z innych względów – przedstawia się restrukturyzacja spółki jawnej.

Poza tym pewien problem dotyczy tego, czy postępowaniem restrukturyzacyjnym można objąć spółki w fazie ich organizacji. Rzeczywiście przedstawiciele doktryny odpowiadają na to pytanie w różnorodny sposób. Moim zdaniem należy przyjąć, że spółki w organizacji mają zdolność restrukturyzacyjną, jednak z tytułu posiadania statusu przedsiębiorcy. W końcu spółki w organizacji mają prawo nabywać majątek, niekiedy także rozpoczynają już prowadzenie działalności gospodarczej.

Restrukturyzacja spółki – najpierw należy wybrać tryb postępowania

Po ustaleniu, że restrukturyzacja spółki jest dopuszczalna, należy wybrać rodzaj postępowania, które ma zostać wykorzystany. Prawo restrukturyzacyjne przewiduje, że postępowanie restrukturyzacyjne może być prowadzone w formie:

Każda z tych procedur charakteryzuje się zarówno przebiegiem, jak i dokładnymi przesłankami pozwalającymi na ich otwarcie. Paradoksalnie najprościej jest zainicjować najbardziej rozbudowane z postępowań restrukturyzacyjnych, a więc sanację. W pozostałych przypadkach zawsze należy wziąć pod uwagę, jak dużą część ogółu wierzytelności stanowią wierzytelności sporne. Jeżeli nie przekraczają one pułapu 15% całości, można wdrożyć postępowanie o zatwierdzenie układu, przyspieszone postępowanie układowe oraz postępowanie układowe.

Polecamy także: Czynności zwykłego zarządu a restrukturyzacja. Wyjaśnia ekspert

W postępowaniu restrukturyzacyjnym chodzi przede wszystkim o zawarcie przez dłużnika z wierzycielami układu. To na jego podstawie przeprowadza się restrukturyzację zobowiązań dłużnika. Natomiast w postępowaniu sanacyjnym ponadto przeprowadza się tzw. działania sanacyjne, przez które ustawodawca rozumie wszelkie czynności prawne i faktyczne mające na celu uzdrowienie sytuacji przedsiębiorstwa. Właśnie z tego względu jest to najbardziej rozbudowane spośród postępowań restrukturyzacyjnych – często w tym trybie przebiega np. restrukturyzacja spółki z o.o.

restrukturyzacja spółek - układ i plan

Najważniejsze elementy restrukturyzacji spółek: układ i plan

Zarówno restrukturyzacja spółek kapitałowych, jak i osobowych – co wynika z samej natury tego postępowania – polega przede wszystkim na zawarciu układu z wierzycielami. W tym celu zadłużona spółka najpierw musi przedstawić propozycje układowe. Ustawodawca nie stworzył zamkniętego katalogu propozycji, jakie restrukturyzowany dłużnik może złożyć swoim wierzycielom. Tytułem przykładu warto wskazać na te rozwiązania, które spotyka się najczęściej, a więc na:

  • Odroczenie terminu wykonania zobowiązań;
  • Rozłożenie spłaty na raty;
  • Zmniejszenie wysokości;
  • Konwersję wierzytelności na udziały lub akcje;
  • Zmianę, zamianę lub uchylenie prawa zabezpieczającego określoną wierzytelność.

Ponadto w ramach postępowania restrukturyzacyjnego należy także sporządzić plan restrukturyzacji spółki. Zgodnie z przepisami należy w nim uwzględnić m.in.:

  • Opis przedsiębiorstwa dłużnika wraz z informacją o aktualnym oraz przyszłym stanie podaży i popytu w sektorze rynku, na którym przedsiębiorstwo działa;
  • Analizę przyczyn trudnej sytuacji ekonomicznej dłużnika;
  • Prezentację proponowanej przyszłej strategii prowadzenia przedsiębiorstwa dłużnika oraz informację na temat poziomu i rodzaju ryzyka;
  • Pełny opis i przegląd planowanych środków restrukturyzacyjnych i związanych z nimi kosztów;
  • Projektowane zyski i straty na kolejne pięć lat oparte na co najmniej dwóch prognozach.

Plan restrukturyzacji spółki musi odpowiedzieć na pytanie, jakie są źródła zadłużenia tego podmiotu, jakimi środkami można rozwiązać ten problem oraz w jakim sposób należy je wdrażać. Tym samym nie ma wątpliwości, że propozycje układowe oraz plan restrukturyzacji to dwa najważniejsze dokumenty właściwie każdej restrukturyzacji.

Warto przeczytać: PROW 2022. Wszystko, co musisz wiedzieć o tym programie

restrukturyzacja spółek - ile trwa

Ile trwa restrukturyzacja spółek?

Dla zadłużonej spółki liczy się przede wszystkim czas – jeżeli restrukturyzacja zostanie wdrożona zbyt późno, zdecydowanie spadają szanse na jej powodzenie. Jednak w praktyce liczy się także inna sprawa, którą można streścić w pytaniu: ile trwa restrukturyzacja spółki? Niestety, odpowiedź na to istotne pytanie zależy od szeregu różnych czynników. Do najważniejszych należy: rodzaj wybranego postępowania, rzetelność w podejmowaniu czynności w toku procedury, obciążenie sądu restrukturyzacyjnego i ściśle związana z tym długość oczekiwana na rozpatrzenie stosownych wniosków. Ogólnie rzecz ujmując, restrukturyzacja spółki trwa od kilku miesięcy, do nawet kilku lat – zwłaszcza w przypadku korporacji wymagających podjęcia daleko idących kroków.

Poza tym rodzaj postępowania i podjęte w jego ramach rozstrzygnięcia mają znaczenie także dla ustalenia, kto reprezentuje spółkę w restrukturyzacji. W przypadku, gdy restrukturyzowanej spółce zostanie odebrane bądź ograniczone w prawie zarządu swoim majątkiem, reprezentacja najczęściej będzie pozostawać w gestii zarządcy. Jeżeli zaś prawo zarządu nie zostanie odebrane bądź ograniczone, pozostają w mocy dotychczasowe zasady reprezentacji spółki.

Zakończenie

Restrukturyzacja spółki może zostać przeprowadzona w ramach jednego z czterech postępowań uregulowanych w Prawie restrukturyzacyjnym. Wybór procedury jest jedną z najważniejszych decyzji, jaką muszą podjąć zarządzający spółką, którzy planują przeprowadzenie jej restrukturyzacji. Decyzja ta przekłada się na zakres czynności, jakie trzeba będzie podjąć przed otwarciem postępowania oraz w jego trakcie, a także na czas trwania samej procedury. W każdym razie zawsze do najważniejszych kwestii w tym obszarze należy przygotowanie odpowiednich propozycji układowych oraz planu restrukturyzacyjnego. W praktyce dokumenty te niejednokrotnie decydują o sukcesie całego postępowania.